Skip to content

Strancio

Strancio

Mae strancio’n gyffredin iawn ymhlith plant bach a phlant ifanc. Mae’n digwydd pan fydd plant yn rhwystredig ac o dan straen. Mae’n gallu digwydd hefyd pan fydd plant wedi blino ac eisiau bwyd neu os ydyn nhw’n teimlo’n genfigennus, yn ofnus neu’n anhapus.

Mae’r rhan fwyaf o blant ifanc rhwng un a phedair oed yn strancio. Mae hyn yn rhan naturiol o dyfu i fyny. Dydyn nhw ddim yn digwydd oherwydd eich bod chi’n Fam neu’n Dad gwael. Dydyn nhw ddim yn golygu bod eich plentyn yn ddrwg. Mae strancio’n gyffredin iawn ymhlith plant 1-3 oed. Weithiau, mae plant hŷn yn gallu strancio hefyd ac felly gallai’r awgrymiadau isod helpu’r grŵp hwn hefyd.

Beth i’w wneud pan fydd eich plentyn yn cael stranc  

  • Gofalwch ei fod yn ddiogel. Allwch chi ddim ag atal stranc ond gofalwch fod eich plentyn yn ddiogel. Arhoswch gerllaw ac, os bydd angen, symudwch y plentyn i rywle diogel, tawel a digynnwrf.
  • Peidiwch â gwylltio. Ceisiwch beidio â mynd yn flin. Efallai y bydd cyfrif i ddeg ac anadlu’n ddwfn yn helpu. Os ydych chi mewn siop, codwch eich plentyn ac ewch ag ef tu allan neu i rywle tawel tan y bydd wedi tawelu.
  • Anwybyddwch y stranc. Os byddwch chi’n rhoi sylw i’ch plentyn, efallai y byddwch chi’n achosi i’r stranc bara’n hirach. Peidiwch â cheisio siarad ag ef, rhesymu ag ef, gweiddi arno na’i daro.
  • Ar ôl iddo dawelu, cofiwch ei gysuro a’i ganmol am dawelu.
  • Peidiwch ag ildio i unrhyw ofynion a wnaeth cyn i’r stranc ddechrau.
  • Peidiwch â phoeni beth mae pobl eraill yn ei feddwl! Mae’n gallu bod yn anodd os bydd eich plentyn yn cael stranc mewn man cyhoeddus. Peidiwch â phoeni os bydd pobl yn syllu. Peidiwch â gwylltio ac anghofiwch amdanyn nhw – bydd y rhan fwyaf o bobl yn cydymdeimlo gan y byddan nhw wedi bod yn yr union un sefyllfa!

Ffyrdd o osgoi strancio

  • Meddyliwch pryd mae’r strancio’n digwydd. Ydyn nhw fel arfer yn digwydd amser bwyd? Efallai bod eich plentyn eisiau bwyd. Ceisiwch roi pryd o fwyd iddo cyn iddo fynd yn rhy lwglyd. Ydyn nhw fel arfer yn digwydd pan rydych chi’n newid o un gweithgarwch i’r llall? Dywedwch wrth eich plentyn beth rydych chi’n mynd i’w wneud nesaf. Er enghraifft, “Un tro arall ar y sleid, wedyn rydyn ni’n mynd adref.” Mae hyn yn helpu i atal y rhwystredigaeth sy’n gallu arwain at stranc.
  • Ydy’ch plentyn yn poeni am rywbeth? Efallai bod eich plentyn yn poeni am fynd i’r feithrinfa, symud tŷ neu fabi newydd. Ceisiwch dawelu meddwl eich plentyn trwy ei gofleidio a dangos llawer o gariad tuag ato.
  • Ceisiwch gadw pethau’n gadarnhaol. Ceisiwch beidio â rhoi gormod o orchmynion i’ch plentyn. Yn hytrach na dweud "Taclusa dy deganau", dywedwch "Mae’n amser i ti dacluso dy deganau. Dere i ni gael rhoi’r blociau i gyd yn y fasged hon….." Ceisiwch beidio â dweud "na" yn rhy aml. Yn hytrach na dweud "Na, alli di ddim mynd i’r parc", dywedwch "Allwn ni ddim mynd i’r parc heddiw, ond gallwn ni gael dy greons di allan."
  • Cynlluniwch ymlaen llaw. Ewch â byrbrydau a theganau bach gyda chi pan fyddwch chi’n mynd i rywle.
  • Gadewch i’ch plentyn helpu i fwydo a gwisgo ei hun, a gadewch iddo wneud rhai dewisiadau. Mae plant bach am fod yn annibynnol. Efallai y byddan nhw’n flin neu’n crio os nad ydyn nhw byth yn cael gwneud unrhyw ddewisiadau. Gallwch chi gynnig dewisiadau syml fel "Wyt ti eisiau chwarae gyda dy flociau neu dynnu llun?" neu "Fyddet ti’n hoffi afal neu fanana?"
  • Peidiwch â gadael i’ch plentyn gael rhywbeth dydych chi ddim am iddo ei gael. Gall hyn arwain at fwy o strancio pan fydd eich plentyn eisiau rhywbeth.
  • Labelwch deimladau eich plentyn pan fyddwch chi’n gweld y teimladau hynny, er enghraifft, pan fyddwch chi’n gweld ei fod yn hapus, yn drist, yn flin neu’n rhwystredig. Bydd yn ei helpu i ddysgu’r gair am y teimlad neu’r emosiwn hwnnw fel y bydd yn gallu dysgu i fynegi sut mae’n teimlo.
  • Siaradwch am ei deimladau. “Rwy’n gwybod dy fod ti’n flin, am dy fod ti eisiau mynd allan i chwarae. Rwy’n gwybod dy fod ti’n rhwystredig”. Os gall eich plentyn ddisgrifio sut y mae’n teimlo gyda geiriau, gall hyn ei helpu i ddeall a rheoli ei deimladau yn well.
  • Neilltuwch amser ar gyfer chwarae egnïol fel y gall eich plentyn fwynhau ei hun. Ewch i’r parc, chwaraewch yn yr ardd neu rhowch gerddoriaeth ymlaen er mwyn i chi gael dawnsio.
  • Ceisiwch osgoi gweithgareddau sy’n achosi straen neu lefydd y mae’ch plentyn yn tueddu i strancio.
  • Byddwch yn esiampl dda trwy beidio â gwylltio pan fydd pethau’n mynd yn anodd. Bydd hyn yn annog eich plentyn i wneud yr un fath.
  • Ceisiwch osgoi cosbau llym, fel taro. Bydd hyn ond yn gwneud y strancio’n waeth ac ni fydd yn eu hatal rhag digwydd eto.

Gofalu amdanoch chi’ch hun

Gall cyfarfod â mamau a thadau eraill helpu i’ch atgoffa chi nad ydych chi ar eich pen eich hun. Bydd y Gwasanaeth Gwybodaeth i Deuluoedd yn gallu dweud wrthych chi beth sy’n digwydd yn eich ardal. Gallwch chi eu ffonio nhw ar 0300 123 7777. Mae gwefan Family Point (Dolen allanol) hefyd yn cynnwys gwybodaeth am wasanaethau a gweithgareddau yn eich ardal.

Efallai y bydd hi hefyd yn help i chi drafod pethau. Mae Family Lives (Dolen allanol) yn cynnig llinell gymorth (yr hen Parentline) gyfrinachol am ddim (o linellau tir a’r rhan fwyaf o ffonau symudol). Gallwch chi eu ffonio nhw ar 0808 800 2222 i gael gwybodaeth, cyngor, canllawiau a chymorth ar unrhyw agwedd ar rianta a bywyd teuluol. Mae’r llinell gymorth (Saesneg) ar agor o 9am – 9pm, o ddydd Llun i ddydd Gwener ac o 10am – 3pm ar ddydd Sadwrn a dydd Sul.

Peidiwch â digalonni – mae naturiol i blant bach strancio ac maen nhw’n digwydd yn llai aml ar ôl i blant droi’n bedair oed.

Cyfnodau Anodd ac Ymddygiadau Cyffredin

Cyfnodau Anodd ac Ymddygiadau Cyffredin

Mae’r rhan fwyaf o deuluoedd yn mynd trwy gyfnodau sy’n anodd eu rheoli. Dyma rai syniadau ar sut i fynd i’r afael â rhai o’r pryderon mwyaf cyffredin sydd gan rieni. Mae pob plentyn yn unigryw, ond efallai y bydd yr awgrymiadau hyn yn helpu.

Rhowch amser iddo

Rhowch amser iddo

Awgrymiadau ar annog gwell ymddygiad

Dyma pump syniad i’ch helpu chi i ddatblygu perthynas dda gyda’ch plentyn. Bydd y syniadau hyn hefyd yn helpu i annog ymddygiad cadarnhaol, yn hwb i hyder eich plentyn ac yn cefnogi ei ddatblygiad.

Datblygiad eich Plentyn

Datblygiad eich Plentyn

Rhwng genedigaeth a phump oed, bydd y plentyn yn tyfu a newid yn gyflym iawn. Gall deall mwy am ddatblygiad eich plentyn eich helpu chi i ddeall eich plentyn a’i ymddygiad yn well.

 

Dolenni perthnasol

Yr un fath â babis, mae plant bach yn crio am eu bod nhw eisiau bwyd, wedi blino, yn anghyfforddus neu angen eich sylw.
Mae’n bwysig gofalu am eich hun yn ogystal â gofalu am eich plant.

Magu Plant. Rhowch amser iddo.

Mae’r wefan hon wedi’i datblygu gan Lywodraeth Cymru gyda help amrywiaeth o sefydliadau a gweithwyr proffesiynol. Mae pob plentyn a phob rhiant yn unigryw. Mae’r wefan hon yn rhoi syniadau i rieni fel y gallan nhw wneud penderfyniadau ynglŷn â beth sy’n gallu gweithio i’w plentyn a’r teulu. Mae’n ceisio helpu rhieni i feithrin perthynas gadarnhaol, iach gyda’u plant.

Dysgu mwy.