Skip to content

Amser bwyd (Addas ar gyfer 1-5)

Amser bwyd (Addas ar gyfer 1-5)

Mae’n gallu bod yn anodd cael y teulu i gyd i eistedd i lawr i fwynhau pryd o fwyd gyda’i gilydd. Ond mae’n werth yr ymdrech. Mae rhannu prydau bwyd teuluol yn rhoi cyfle i bawb ddal i fyny a mwynhau cwmni ei gilydd. Mae eich gwylio chi ac aelodau eraill o’r teulu yn bwyta gwahanol fwydydd yn gallu annog eich plentyn i roi cynnig ar fwydydd newydd.

Bwytawyr ffyslyd

Mae’n gallu bod yn rhwystredig pan fydd eich plentyn yn gwrthod bwyta bwydydd penodol neu’n gwrthod bwyta yn gyfan gwbl. Efallai y bydd eich plentyn yn bwyta cegaid neu ddwy ac yna’n gwthio ei blât i ffwrdd. Mae hyn yn gwbl normal. Efallai y byddwch chi’n poeni nad yw eich plentyn yn bwyta digon. Os yw’ch plentyn yn egnïol, yn tyfu, yn ffynnu a ddim yn sâl, mae’n cael digon o fwyd, hyd yn oed os nad yw’n ymddangos felly i chi.

Mae babis a phlant yn dysgu trwy ddynwared. Bydd eich dewisiadau a’ch arferion bwyta da yn annog eich plentyn i roi cynnig ar fwydydd newydd a mwynhau bwyta.

Bwytawyr anniben

Mae’n normal i blant fod yn anniben a gwneud llanast pan maen nhw’n dysgu i fwydo eu hunain. Wrth iddyn nhw dyfu’n hŷn, bydd eu cyhyrau a’u cydsymud yn gwella, a bydd amser bwyd yn llai anniben. Mae plant wrth eu bodd yn chwarae gyda’u bwyd, a dyma un o’r ffyrdd y maen nhw’n dysgu. Bydd gadael i blant ifanc chwarae gyda’u bwyd – hyd yn oed os byddan nhw’n gwneud llanast – yn eu helpu nhw i fwyta’n well ac yn iachach pan fyddan nhw’n hŷn.

Dyma rai syniadau a all eich helpu:

  • Gadewch i’ch plentyn benderfynu faint i’w fwyta. Mae gan blant bach stumogau bach, a dydyn nhw ddim yn gallu bwyta llawer o fwyd ar unwaith. Rhowch brydau bach iddyn nhw, a chofiwch eu canmol am fwyta, hyd yn oed os mai dim ond ychydig bach y maen nhw’n ei fwyta. Gadewch i’ch plentyn fwyta hyd nes y bydd yn llawn. Cynigiwch fyrbrydau iach, fel ffrwythau, rhwng prydau bwyd.
  • Rhowch rai pethau gwahanol ar blât eich plentyn i’w annog i fwyta. Efallai yr hoffech chi gynnig danteithion i’ch plentyn er mwyn iddo ‘fwyta rhywbeth’ e.e. ‘Os gwnei di fwyta dy frechdan, alli di gael tamaid bach o siocled’. Os byddwch chi’n cynnig byrbrydau llawn braster neu fyrbrydau sy’n cynnwys llawer o siwgr neu halen yn lle bwydydd iach – efallai y bydd eich plentyn yn dod yn fwy ffyslyd gan ei fod yn gwybod y bydd yn cael cynnig opsiynau eraill.
  • Mae’n helpu i gael amser bwyd yr un pryd bob dydd. Ceisiwch gael amser bwyd cyn y bydd eich plentyn yn mynd yn rhy lwglyd neu flinedig i fwyta.
  • Efallai na fydd eich plentyn yn bwyta’r un faint bob tro. Yr un fath â chi, bydd eich plentyn eisiau bwyd weithiau ond, ar dro arall, fydd e ddim eisiau cymaint o fwyd.
  • Gwnewch amser bwyd yn amser hapus, digynnwrf a chymdeithasol. Bydd bwyta fel teulu o gwmpas y bwrdd yn gyfle i chi fwynhau cwmni eich gilydd. Mae plant yn hoffi dynwared oedolion, felly os byddan nhw’n eich gweld chi’n bwyta llawer o wahanol fwydydd iach, mae’n debyg y byddan nhw’n ceisio gwneud yr un fath.  
  • Gofynnwch i’ch plentyn eich helpu i baratoi’r pryd. Bydd eich plentyn wrth ei fodd yn gwneud hyn ac efallai y bydd yn ei helpu i flasu bwyd newydd.
  • Gadewch i blant bach fwydo eu hunain. Rhowch fwydydd bys a bawd (wedi’u torri’n stribedi) i blentyn bach a gadewch i’ch plentyn ddefnyddio ei ddwylo yn hytrach na llwy neu fforc. Pan fydd yn dechrau dysgu i fwyta, bydd eich plentyn yn ei chael hi’n haws ymdopi â hyn.
  • Gadewch i blant hŷn weini eu hunain a gwneud dewisiadau – “wyt ti eisiau brocoli neu ffa?”
  • Rhowch yr un bwyd iddyn nhw, ond mewn ffordd wahanol. Efallai y bydd eich plentyn yn gwrthod moron wedi’u coginio, ond yn mwynhau moron amrwd wedi’u torri’n stribedi.
  • Ceisiwch anwybyddu unrhyw ymddygiad ffyslyd. Os byddwch chi’n rhoi llawer o sylw i’ch plentyn pan fydd yn ffyslyd neu’n gwrthod bwyta, efallai y bydd yn ei annog i barhau i ymddwyn felly. Yn hytrach, rhowch lawer o sylw a chanmoliaeth i’r plentyn pan fydd yn bwyta’n dda neu’n blasu bwydydd newydd. 
  • Peidiwch â gadael i bethau eraill dynnu sylw eich plentyn. Diffoddwch y teledu a cheisiwch fwyta wrth y bwrdd, i ffwrdd o’i deganau a phethau eraill a all dynnu ei sylw.
  • Ceisiwch drafod damweiniau mewn ffordd ddigynnwrf. Mae sgiliau eich plentyn yn dal i ddatblygu, felly mae’n debyg y bydd yn dal i ollwng pethau. Bydd llanast amser bwyd yn haws ei lanhau os byddwch chi’n rhoi plastig neu bapur newydd o dan gadair eich plentyn. Efallai y byddwch chi am roi bib ar eich plentyn neu roi hen ddillad ar blant hŷn os ydych chi’n poeni y bydd eu dillad yn mynd yn fudr.

Mae mwy o wybodaeth am ba fwyd i’w roi i’ch plant a syniadau ar gyfer prydau bwyd yn y llyfr ‘Bump, Baby & Beyond’ (Dolen allanol) ac ar wefan Newid Am Oes (Dolen allanol).

Mae’r BDA Paediatric Group (Dolen allanol) wedi ysgrifennu amrywiaeth o lyfrynnau A5 sy’n darparu cyngor i rieni a gofalwyr ar faterion yn ymwneud â bwyd, gan gynnwys plant sydd ddim yn bwyta’n dda ac sy’n fwytawyr ffyslyd.

Mae ymchwil yn awgrymu bod plant sy’n bwyta prydau bwyd gyda’u teulu yn gwneud yn well mewn sawl ffordd, gan gynnwys bod yn iach a gwneud yn dda yn yr ysgol.

Dyma rhai adnoddau i lawrlwytho i'ch cefnogi chi:
Cyfnodau Anodd ac Ymddygiadau Cyffredin

Cyfnodau Anodd ac Ymddygiadau Cyffredin

Mae’r rhan fwyaf o deuluoedd yn mynd trwy gyfnodau sy’n anodd eu rheoli. Dyma rai syniadau ar sut i fynd i’r afael â rhai o’r pryderon mwyaf cyffredin sydd gan rieni. Mae pob plentyn yn unigryw, ond efallai y bydd yr awgrymiadau hyn yn helpu.

Rhowch amser iddo

Rhowch amser iddo

Awgrymiadau ar annog gwell ymddygiad

Dyma pump syniad i’ch helpu chi i ddatblygu perthynas dda gyda’ch plentyn. Bydd y syniadau hyn hefyd yn helpu i annog ymddygiad cadarnhaol, yn hwb i hyder eich plentyn ac yn cefnogi ei ddatblygiad.

Datblygiad eich Plentyn

Datblygiad eich Plentyn

Rhwng genedigaeth a phump oed, bydd y plentyn yn tyfu a newid yn gyflym iawn. Gall deall mwy am ddatblygiad eich plentyn eich helpu chi i ddeall eich plentyn a’i ymddygiad yn well.

 

Magu Plant. Rhowch amser iddo.

Mae’r wefan hon wedi’i datblygu gan Lywodraeth Cymru gyda help amrywiaeth o sefydliadau a gweithwyr proffesiynol. Mae pob plentyn a phob rhiant yn unigryw. Mae’r wefan hon yn rhoi syniadau i rieni fel y gallan nhw wneud penderfyniadau ynglŷn â beth sy’n gallu gweithio i’w plentyn a’r teulu. Mae’n ceisio helpu rhieni i feithrin perthynas gadarnhaol, iach gyda’u plant.

Dysgu mwy.