Skip to content

Cnoi (Yn addas i blant 6 mis - 3 oed)

Cnoi (Yn addas i blant 6 mis - 3 oed)

Mae’r rhan fwyaf o blant yn mynd trwy gyfnod lle byddan nhw’n cnoi plentyn arall neu Mam a Dad. Dydyn nhw ddim yn deall y byddan nhw’n gwneud dolur i rywun. Yn ffodus, dim ond cyfnod fydd e fel arfer.

Wrth i’ch plentyn ddatblygu, bydd yn dysgu bod cnoi yn gwneud dolur i bobl. Bydd hefyd yn dysgu’r geiriau a’r sgiliau dynwared i fynegi a rheoli ei deimladau cryf.

Efallai bod eich plentyn yn cnoi am ei fod:

  • yn archwilio pethau a phobl – (mae babis a phlant bach yn defnyddio eu cegau i archwilio);
  • yn torri dannedd;
  • yn rhwystredig, wedi cyffroi neu’n flin ac nad oes ganddo’r geiriau i fynegi ei hun;
  • eisiau eich sylw;
  • wedi gorflino;
  • yn ymateb i ymddygiad ymosodol plentyn arall;
  • yn dynwared eraill;
  • yn poeni am newid yn ei fywyd fel babi newydd neu symud tŷ; 
  • am weld pa ymateb y bydd yn ei gael, a ddim yn deall ei fod yn achosi poen.

Awgrymiadau ar gyfer mynd i’r afael â phlentyn sy’n cnoi

Pan fydd eich plentyn yn eich cnoi chi:

  • Peidiwch â gwylltio. Peidiwch â tharo’ch plentyn bach na’i gnoi yn ôl. Bydd hyn yn gwneud dolur i’ch plentyn ac yn cyfleu’r neges anghywir bod yr ymddygiad hwn yn dderbyniol.
  • Dywedwch rywbeth digynnwrf fel ‘Dim cnoi. Dydw i ddim yn ei hoffi e – mae’n gwneud dolur”.
  • Symudwch e ymhellach i ffwrdd oddi wrthych chi.
  • Ar ôl ychydig funudau, codwch eich plentyn eto.
  • Canmolwch eich plentyn pan mae’n garedig i chi, plentyn arall neu oedolyn. Bydd yn dysgu mai dyma’r ymddygiad rydych chi am ei weld.

Pan fydd yn cnoi plentyn arall:

  • Peidiwch â gwylltio. Peidiwch â tharo’ch plentyn bach na’i gnoi yn ôl. Bydd hyn yn gwneud dolur i’ch plentyn ac yn cyfleu’r neges anghywir bod yr ymddygiad hwn yn dderbyniol.
  • Dywedwch rywbeth fel ‘Dim cnoi, mae’n gwneud dolur”. Gwnewch sylw ar sut mae’r plentyn arall yn teimlo: “Edrych, mae Ieuan yn crio. Mae’n crio am dy fod ti wedi ei gnoi e”.
  • Dywedwch wrtho beth rydych chi am ei weld: “Rydyn ni’n defnyddio dwylo caredig.”
  • Rhowch fwy o sylw i’r plentyn a gafodd ei gnoi. Yn aml, pan mae plentyn yn cnoi, mae oedolion yn rhoi llawer o sylw iddo. Sylw negyddol yw hwn fel arfer, ond gall achosi i’r cnoi neu’r taro barhau, yn hytrach na’i atal.  
  • Symudwch eich plentyn i ffwrdd o’r gêm yr oedd yn ei chwarae am rai munudau.
  • Canmolwch eich plentyn pan fyddwch chi’n ei weld yn garedig i blentyn arall. Bydd yn dysgu mai dyma’r ymddygiad rydych chi am ei weld.

Atal cnoi

  • Gofalwch fod gennych chi lawer o wrthrychau diogel ar gyfer cnoi, er enghraifft, modrwyon torri dannedd neu fyrbrydau crensiog (fel cracers, ffyn moron neu ddarnau o afal).
  • Ceisiwch ragweld problemau a symud eich plentyn cyn iddo gnoi. 
  • Gadewch i’ch plentyn wneud rhai dewisiadau syml, er enghraifft, “top coch neu dop glas?”, “afal neu fanana?” Os byddwch chi’n gadael i’ch plentyn wneud rhai dewisiadau, bydd yn teimlo bod ganddo rywfaint o reolaeth. Gall hyn helpu i leihau cnoi.
  • Helpwch eich plentyn i fynegi ei deimladau. “Rwyt ti’n teimlo’n flin gan dy fod ti eisiau mynd ar dy feic. Tro Carys yw e nawr, wedyn alli di gael tro. Wyt ti eisiau chwarae gyda’r trên neu’r doliau tra dy fod ti’n aros?”
  • Neilltuwch amser ar gyfer chwarae egnïol bob dydd. Ewch i’r parc, chwaraewch yn yr ardd neu rhowch gerddoriaeth ymlaen er mwyn i chi gael dawnsio. Bydd hyn yn gwneud eich plentyn yn llai blin a rhwystredig.
  • Ceisiwch osgoi gweithgareddau sy’n achosi straen neu lefydd lle bydd yna lawer o blant ar ddiwrnodau pan mae’ch plentyn yn flinedig iawn.

Efallai y bydd hi’n help i chi drafod pethau. Mae Family Lives (Dolen allanol) yn cynnig llinell gymorth (yr hen Parentline) gyfrinachol am ddim (o linellau tir a’r rhan fwyaf o ffonau symudol). Gallwch chi eu ffonio nhw ar 0808 800 2222 i gael gwybodaeth, cyngor, canllawiau a chymorth ar unrhyw agwedd ar rianta a bywyd teuluol. Mae’r llinell gymorth (Saesneg) ar agor o 9am – 9pm, o ddydd Llun i ddydd Gwener ac o 10am – 3pm ar ddydd Sadwrn a dydd Sul.

Bydd y cyfnod hwn yn pasio gydag amser. Dydy e ddim yn golygu bod eich plentyn yn ymosodol.

Cyfnodau Anodd ac Ymddygiadau Cyffredin

Cyfnodau Anodd ac Ymddygiadau Cyffredin

Mae’r rhan fwyaf o deuluoedd yn mynd trwy gyfnodau sy’n anodd eu rheoli. Dyma rai syniadau ar sut i fynd i’r afael â rhai o’r pryderon mwyaf cyffredin sydd gan rieni. Mae pob plentyn yn unigryw, ond efallai y bydd yr awgrymiadau hyn yn helpu.

Rhowch amser iddo

Rhowch amser iddo

Awgrymiadau ar annog gwell ymddygiad

Dyma pump syniad i’ch helpu chi i ddatblygu perthynas dda gyda’ch plentyn. Bydd y syniadau hyn hefyd yn helpu i annog ymddygiad cadarnhaol, yn hwb i hyder eich plentyn ac yn cefnogi ei ddatblygiad.

Datblygiad eich Plentyn

Datblygiad eich Plentyn

Rhwng genedigaeth a phump oed, bydd y plentyn yn tyfu a newid yn gyflym iawn. Gall deall mwy am ddatblygiad eich plentyn eich helpu chi i ddeall eich plentyn a’i ymddygiad yn well.

 

Magu Plant. Rhowch amser iddo.

Mae’r wefan hon wedi’i datblygu gan Lywodraeth Cymru gyda help amrywiaeth o sefydliadau a gweithwyr proffesiynol. Mae pob plentyn a phob rhiant yn unigryw. Mae’r wefan hon yn rhoi syniadau i rieni fel y gallan nhw wneud penderfyniadau ynglŷn â beth sy’n gallu gweithio i’w plentyn a’r teulu. Mae’n ceisio helpu rhieni i feithrin perthynas gadarnhaol, iach gyda’u plant.

Dysgu mwy.