Skip to content

Pa fath o Fam neu Dad ydych chi?

Pa fath o Fam neu Dad ydych chi?

Gall fod yn ddefnyddiol meddwl am y math o riant rydych chi am ei fod. Gall pa fath o riant ydych chi effeithio ar les eich plentyn, sut maen nhw’n datblygu a sut maen nhw’n dysgu. Gall effeithio hefyd ar eich perthynas â’ch plentyn.

Er bod magu plant yn gyfnod gwerth chweil, llawn mwynhad yn aml, i’r rhan fwyaf ohonom, dydy hi ddim yn hawdd bod yn rhiant. Weithiau mae’n llawer anoddach na’r disgwyl. Mae llawer yn gwneud yr hyn ‘sy’n dod yn naturiol’ ar ôl cael plant. Dydyn ni ddim yn meddwl llawer am ein hymddygiad tuag at ein plentyn neu sut rydym yn ymateb i’w ymddygiad. Yn aml, rydym ni’n dilyn yr hyn rydym ni wedi’i ddysgu gan ein rhieni neu’n cael syniadau gan ffrindiau. Mae rhai rhieni’n cael syniadau o lyfrau neu gan y bobl y maen nhw’n eu gweld, fel ymwelwyr iechyd.

Gallwch ddewis yr hyn rydych chi am ei ddefnyddio o’ch plentyndod eich hun, neu gan bobl eraill yn eich bywyd, a’r hyn rydych chi am ei adael allan.

Yr hyn sy’n bwysig yw eich bod yn gofalu am eich plentyn ac yn ceisio rhoi’r cychwyn gorau iddo yn ei fywyd.

Mathau o rianta

Mae seicolegwyr wedi edrych ar y gwahanol ffyrdd mae rhieni’n gofalu am eu plant ac yn ymateb i ymddygiad eu plant. Maen nhw wedi dod i’r casgliad bod tri math o riant:

Rhieni gorawdurdodol (llym iawn)

  • llawer o reolau llym;
  • ddim yn egluro pam eu bod am i’w plant wneud pethau. Maen nhw’n fwy tebygol o ddweud “gan fy mod i’n dweud”;
  • tueddu i ganolbwyntio ar ymddygiad drwg, yn hytrach nag ymddygiad da;
  • cosbi eu plant (gan daro yn aml), am beidio â dilyn rheolau.

Rhieni goddefol (hamddenol iawn)

  • caredig a chariadus;
  • dim llawer o reolau, os o gwbl;
  • ildio i gwyno a checru gan eu bod am gael bywyd tawel a ddim eisiau peri gofid i’w plant;
  • gwneud popeth dros eu plant heb roi cyfle i’w plant roi cynnig arni.

Rhieni positif (cadarn ond teg)

  • caredig a chariadus;
  • rheolau syml a chlir ac egluro pam eu bod am i’w plant eu dilyn – “gallet ti eu malu neu anafu rhywun os wyt ti’n taflu dy deganau”;
  • ceisio dal eu plant yn bod yn dda a’u canmol;
  • rhoi dewisiadau i’w plant sy’n briodol ar gyfer eu hoedran - “wyt ti am wisgo dy siwmper goch neu dy siwmper las?”;
  • dangos esiampl dda;
  • cymryd amser i wrando, siarad a mwynhau gyda’u plant.

Gall rhieni gymysgu’r mathau hyn o fagu plant. Ond yn aml, maen nhw’n defnyddio un math yn amlach nag un arall. Os ydyn nhw dan bwysau, efallai y byddan nhw’n fwy llym am beth amser. Neu efallai na fydd ganddyn nhw’r egni ac yn gadael i bethau fod am dipyn. Mae’r rhan fwyaf o rieni’n cadw cydbwysedd rhwng bod yn “rhy llym” neu’n “rhy faddeugar” bob dydd.

Does gan neb yr atebion i gyd a does dim ffasiwn beth â rhiant perffaith. Fodd bynnag, mae seicolegwyr wedi gweld bod y dull rhianta positif yn fwy tebygol o helpu plant i dyfu i fyny’n hapus a dysgu’n dda.

Mae’n iawn gofyn am gymorth

Mae pethau eraill yn digwydd yn eich bywydau o bryd i’w gilydd sy’n ei gwneud hi’n anoddach i fod yn rhiant. Efallai y byddwch chi’n cael problemau gyda thai, dyled neu’ch swydd. Efallai y byddwch chi’n cael problemau perthynas gyda’ch partner.

Mae gwasanaethau a sefydliadau ar gael sy’n rhoi cymorth a chyngor i chi. Bydd gan eich Gwasanaeth Gwybodaeth i Deuluoedd wybodaeth am wasanaethau yn eich ardal. Gallwch eu ffonio ar 0300 123 7777. Mae gan y wefan Family Point (Dolen allanol) wybodaeth am wasanaethau a gweithgareddau yn eich ardal hefyd.

Fel arall, gallai’r llinellau cymorth hyn fod yn ddefnyddiol:

  • Mae Family Lives (Dolen allanol) yn cynnig llinell gymorth gyfrinachol ac am ddim (o linellau tir a’r rhan fwyaf o ffonau symudol). Gallwch ffonio ar 0808 800 2222 am wybodaeth, cyngor, arweiniad a chymorth ar unrhyw elfen o rianta a bywyd teulu. Mae’r llinell gymorth (Saesneg) ar agor 9am - 9pm, dydd Llun i ddydd Gwener a 10am - 3pm dydd Sadwrn a dydd Sul.
  • Llinell Gymorth C.A.L.L. (Dolen allanol) 0800 132 737 (gwasanaeth 24 awr) – Llinell Gyngor a Gwrando Gymunedol (neu anfonwch neges destun ‘help’ at 81066). Llinell gymorth gyfrinachol yw hon sy’n cynnig cymorth emosiynol ar iechyd meddwl a materion cysylltiedig. 
  • Y Samariaid (Dolen allanol) ar 08457 90 90 90 (gwasanaeth cyfrinachol 24 awr), E-bost: jo@samaritans.org. Gallwch gysylltu ynglŷn ag unrhyw beth sy’n eich poeni, mawr neu fach.

Chi yw rhan bwysicaf bywyd eich plentyn. Os ydych chi’n cael trafferth ymdopi neu os ydych chi’n poeni am eich perthynas â’ch plentyn, gofynnwch am help. Gall cael cymorth wneud gwahaniaeth mawr i’r ddau ohonoch chi.

Cyfnodau Anodd ac Ymddygiadau Cyffredin

Cyfnodau Anodd ac Ymddygiadau Cyffredin

Mae’r rhan fwyaf o deuluoedd yn mynd trwy gyfnodau sy’n anodd eu rheoli. Dyma rai syniadau ar sut i fynd i’r afael â rhai o’r pryderon mwyaf cyffredin sydd gan rieni. Mae pob plentyn yn unigryw, ond efallai y bydd yr awgrymiadau hyn yn helpu.

Rhowch amser iddo

Rhowch amser iddo

Awgrymiadau ar annog gwell ymddygiad

Dyma pump syniad i’ch helpu chi i ddatblygu perthynas dda gyda’ch plentyn. Bydd y syniadau hyn hefyd yn helpu i annog ymddygiad cadarnhaol, yn hwb i hyder eich plentyn ac yn cefnogi ei ddatblygiad.

Datblygiad eich Plentyn

Datblygiad eich Plentyn

Rhwng genedigaeth a phump oed, bydd y plentyn yn tyfu a newid yn gyflym iawn. Gall deall mwy am ddatblygiad eich plentyn eich helpu chi i ddeall eich plentyn a’i ymddygiad yn well.

 

Magu Plant. Rhowch amser iddo.

Mae’r wefan hon wedi’i datblygu gan Lywodraeth Cymru gyda help amrywiaeth o sefydliadau a gweithwyr proffesiynol. Mae pob plentyn a phob rhiant yn unigryw. Mae’r wefan hon yn rhoi syniadau i rieni fel y gallan nhw wneud penderfyniadau ynglŷn â beth sy’n gallu gweithio i’w plentyn a’r teulu. Mae’n ceisio helpu rhieni i feithrin perthynas gadarnhaol, iach gyda’u plant.

Dysgu mwy.